Sổ tay cách nhìn nhận Hành vi thiếu nhi Tích cực
NHẬN XÉT TÍCH CỰC
"Giáo dục không phải là làm đầy một cái bình, mà là thắp sáng một ngọn lửa."
Là những Giáo lý viên và Huynh trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể, chúng ta được
mời gọi không chỉ dạy kiến thức, mà còn là người đồng hành, mở đường và nâng đỡ
các em trên hành trình trưởng thành tâm linh lẫn nhân bản. Cuốn sổ tâm hồn hay
phiếu liên lạc không nên là nơi “định tội”, dán nhãn hay trách phạt bằng những
lời nhận xét đóng, khô khan, khiến các em cảm thấy bị từ chối và nản lòng.
Bộ tài liệu “Nhận Xét Định Hướng Thăng Tiến” được xây dựng như một cẩm
nang sư phạm yêu thương, chuyển hóa những khuyết điểm, thói quen xấu thường gặp
của các em thành những lời khuyên mở, mang tính tích cực, khích lệ và chỉ dẫn
hành động cụ thể. Với 50 mẫu nhận xét trải dài qua 4 chiều kích cốt lõi:
• Đời
sống Đức tin & Học Giáo lý: khơi gợi lòng mến Chúa và sự trang nghiêm.
• Đời
sống Nhân bản & Tương quan: uốn nắn cách đối nhân xử thế, rèn luyện tư cách
làm người.
• Tinh
thần Thiếu Nhi Thánh Thể: thấm nhuần bốn phương châm Cầu nguyện, Rước lễ, Hy
sinh, Làm Tông đồ.
• Thăng
tiến Bản thân & Trách nhiệm: thúc đẩy tính tự giác, kỷ luật và bổn phận với
tập thể.
Hy vọng tài liệu này sẽ giúp các Trưởng và các Giáo
lý viên tìm được những ngôn từ phù hợp, vừa nhẹ nhàng sửa dạy trong sự thật, vừa
gieo vào lòng các em niềm hy vọng và động lực để “ngày một lớn lên, thêm vững mạnh,
đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa” (x. Lc 2,52).
Hướng dẫn sử dụng sổ tay
Cách dùng đơn giản: tìm khuyết điểm gần đúng nhất với tình huống của em
trong cột bên trái (✗), rồi chọn hoặc phỏng theo câu nhận xét mở tương ứng ở cột
bên phải (✓) để ghi vào sổ tâm hồn, phiếu liên lạc, hoặc trao đổi trực tiếp với
em.
• Luôn
gọi tên hành vi cụ thể, tránh gán nhãn tính cách (“con hư”, “con lười”) khiến
các em tự ti.
• Ưu
tiên lời khuyên có hướng hành động rõ ràng, để các em biết mình cần làm gì tiếp
theo.
• Có
thể điều chỉnh câu chữ cho phù hợp với độ tuổi, giới tính và hoàn cảnh riêng của
từng em.
• Kết
hợp với Sổ tay 50 Phương Pháp Kỷ Luật Tích Cực để lời nhận xét đi liền với hành
động cụ thể trên lớp.
• Luôn
đọc lại nhận xét dưới ánh sáng của tình thương mục tử — sửa lỗi trong sự thật,
nhưng không quên khích lệ.
Phần 1. Đời sống
Đức tin & Học Giáo lý
|
PHẦN 1 |
ĐỜI SỐNG ĐỨC
TIN & HỌC GIÁO LÝ |
Khơi gợi lòng mến Chúa và sự trang nghiêm trong việc học hỏi, cầu
nguyện và tham dự Thánh lễ.
|
STT |
✗ Nhận xét đóng (định tội) |
✓ Nhận xét mở (định hướng) |
|
1 |
Hay nói
chuyện, mất trật tự trong giờ học. |
Cần cố gắng tập
trung và giữ trang nghiêm hơn trong giờ học để mau hiểu bài. |
|
2 |
Lười học
giáo lý, không thuộc bài cũ. |
Nếu em dành
thêm 10 phút mỗi ngày để xem lại bài, kết quả học giáo lý sẽ tiến bộ hơn nhiều. |
|
3 |
Đi lễ hay
làm việc riêng, bấm điện thoại. |
Cần tập ý thức
Chúa Giêsu đang hiện diện để hiệp thông Thánh lễ sốt sắng hơn, hạn chế dùng
thiết bị cá nhân. |
|
4 |
Hay quên
mang sách vở, bút viết. |
Cần rèn luyện
tính chu đáo bằng cách chuẩn bị sách vở Giáo lý từ tối hôm trước nhé. |
|
5 |
Thụ động,
không bao giờ phát biểu. |
Khuyến khích
em mạnh dạn và tự tin hơn trong các giờ thảo luận nhóm của lớp Giáo lý. |
|
6 |
Hay ngủ gật
trong giờ đọc kinh, viếng Chúa. |
Nên sắp xếp
thời gian nghỉ ngơi hợp lý ở nhà để có một tinh thần tỉnh táo, sốt sắng khi đến
bên Chúa. |
|
7 |
Không tập
trung khi đọc kinh, hay ngó ngoáy. |
Cần tập giữ
tư thế trang nghiêm hơn khi đọc kinh để thể hiện lòng tôn kính Chúa. |
|
8 |
Lười đi lễ
ngày thường, chỉ đi ngày Chúa Nhật. |
Khuyến khích
em siêng năng đến với Chúa Giêsu Thánh Thể hơn qua các thánh lễ ngày thường
khi có thể. |
|
9 |
Thuộc kinh
vẹt, không hiểu ý nghĩa. |
Em thuộc kinh
rất tốt, nếu tìm hiểu thêm ý nghĩa của lời kinh thì việc cầu nguyện sẽ sâu sắc
hơn. |
|
10 |
Đi trễ giờ
lễ và giờ học giáo lý. |
Cần rèn luyện
thói quen đi sớm 5-10 phút để ổn định tâm hồn trước khi gặp gỡ Chúa. |
|
11 |
Không chịu
làm bài tập giáo lý về nhà. |
Cần tự giác
hoàn thành các bài tập nhỏ để khắc sâu lời Chúa đã học vào đời sống. |
|
12 |
Trốn học
giáo lý để đi chơi. |
Hãy cố gắng đặt
bổn phận học biết Chúa lên trên sở thích cá nhân để trưởng thành hơn về đức
tin. |
|
13 |
Lên rước lễ
mà lơ là, không nghiêm túc. |
Cần dọn mình
và ý thức sâu sắc hơn giây phút linh thiêng được rước Chúa Giêsu vào lòng. |
|
14 |
Không chịu
tham gia hát cộng đoàn. |
Hãy mở lòng
và tích cực hòa giọng cùng các bạn để dùng lời ca tiếng hát ca tụng Chúa. |
|
15 |
Ý thức đức
tin quá kém. |
Cần được gia
đình và giáo lý viên cùng đồng hành để nuôi dưỡng các thói quen đạo đức căn bản. |
Phần 2. Đời sống
Nhân bản & Tương quan
|
PHẦN 2 |
ĐỜI SỐNG
NHÂN BẢN & TƯƠNG QUAN |
Uốn nắn cách đối nhân xử thế, rèn luyện tư cách làm người và
tình bạn tốt đẹp giữa các em.
|
STT |
✗ Nhận xét đóng (định tội) |
✓ Nhận xét mở (định hướng) |
|
16 |
Ngổ ngáo,
không biết vâng lời người lớn. |
Cần tập lắng
nghe và đón nhận lời chỉ bảo của cha mẹ, trưởng phụ trách với thái độ cầu thị
hơn. |
|
17 |
Hay cãi
vã, gây gổ với các bạn trong lớp. |
Cần học cách
kiềm chế sự nóng nảy và dùng lời lẽ hòa nhã hơn khi giao tiếp với bạn bè. |
|
18 |
Ích kỷ,
không biết chia sẻ với ai. |
Khuyến khích
em mở lòng hơn để san sẻ, giúp đỡ các bạn xung quanh từ những việc nhỏ nhất. |
|
19 |
Thường
xuyên nói tục, chửi thề. |
Cần chú ý giữ
gìn lời ăn tiếng nói trong sáng, lịch sự để xứng đáng là thiếu nhi ngoan. |
|
20 |
Gian lận
trong thi cử, hay nhìn bài bạn. |
Cần tin tưởng
vào năng lực của bản thân và rèn luyện tính trung thực trong học tập, vì Chúa
luôn thấy và yêu thương em trong sự thật. |
|
21 |
Hay nói dối
để trốn tránh trách nhiệm. |
Dám nhìn nhận
sự thật và nhận lỗi là biểu hiện của một thiếu nhi dũng cảm, cố gắng phát huy
em nhé. |
|
22 |
Nói xấu bạn
bè trên mạng xã hội. |
Cần ý thức sử
dụng mạng xã hội một cách văn minh, chỉ chia sẻ những điều tích cực và yêu
thương. |
|
23 |
Quậy phá,
hay chọc ghẹo làm bạn khóc. |
Nên dùng sự
năng nổ của mình để mang lại niềm vui và sự nâng đỡ cho các bạn trong đội. |
|
24 |
Khinh thường,
không chơi với bạn nghèo/yếu. |
Hãy tập cái
nhìn yêu thương của Chúa để hòa đồng và tôn trọng mọi người không phân biệt. |
|
25 |
Lười biếng,
không bao giờ giúp đỡ việc chung. |
Cần tích cực
dấn thân và nhạy bén hơn trước những nhu cầu cần giúp đỡ của tập thể. |
|
26 |
Cộc lốc,
không biết thưa gửi, chào hỏi. |
Cần rèn luyện
thói quen chào hỏi lễ phép khi gặp gỡ các bậc trưởng thượng và người lớn tuổi. |
|
27 |
Vô cảm,
không quan tâm đến người khác. |
Nên tập quan
sát nhiều hơn để nhận ra và sẻ chia với những mảnh đời khó khăn xung quanh
mình. |
|
28 |
Hay tự ý lấy
đồ của bạn mà không hỏi. |
Cần tôn trọng
tài sản riêng của bạn và luôn xin phép trước khi muốn mượn vật dụng. |
|
29 |
Thích thể
hiện bản thân, xem thường người khác. |
Sự khiêm tốn
sẽ giúp em lắng nghe được nhiều điều hay và giúp em trở thành người bạn mà mọi
người đều tin tưởng. |
|
30 |
Hay chia rẽ
nội bộ, kéo bè kéo cánh. |
Hãy là nhân tố
kết nối, xây dựng sự hiệp nhất và tình bạn gắn kết trong toàn đội. |
Phần 3. Tinh thần
Thiếu Nhi Thánh Thể
|
PHẦN 3 |
TINH THẦN
THIẾU NHI THÁNH THỂ |
Thấm nhuần bốn phương châm Cầu nguyện – Rước lễ – Hy sinh – Làm
Tông đồ trong đời sống phong trào.
|
STT |
✗ Nhận xét đóng (định tội) |
✓ Nhận xét mở (định hướng) |
|
31 |
Không làm
Bó Hoa Thiêng, lười dâng Chúa. |
Cần trung thực
và đều đặn hơn trong việc ghi nhận Bó Hoa Thiêng để làm quà thiêng liêng dâng
Chúa mỗi tuần. |
|
32 |
Lười biếng,
không chịu hy sinh việc gì. |
Hãy tập từ bỏ
một vài sở thích nhỏ (chơi game, ăn vặt) để có thêm thời gian làm việc bác
ái. |
|
33 |
Không chịu
mang khăn quàng, tác phong cẩu thả. |
Hãy tự hào và
giữ gìn tác phong nghiêm túc khi mang trên mình chiếc khăn quàng Thiếu Nhi
Thánh Thể. |
|
34 |
Trốn tránh
việc làm tông đồ, không nêu gương tốt. |
Em có nhiều tố
chất tốt, hãy dùng lời nói và hành động đẹp của mình để làm gương sáng cho
các bạn. |
|
35 |
Đi sinh hoạt
phong trào chỉ để chơi, không có chiều sâu. |
Cần gắn kết
các trò chơi sinh hoạt với tinh thần đạo đức để hiểu sâu hơn về lý tưởng của
phong trào. |
|
36 |
Không thuộc
các bài ca chính thức của phong trào. |
Nên dành thời
gian tập hát các bài ca phong trào để hòa nhập tốt hơn vào các giờ sinh hoạt
chung. |
|
37 |
Hay nản
chí, gặp thử thách là bỏ cuộc ngay. |
Hãy rèn luyện
tinh thần “Hy sinh” và sự kiên trì vượt khó theo gương Chúa Giêsu chịu đóng
đinh. |
|
38 |
Chỉ biết
nhận, không biết cho đi. |
Hãy sống đúng
khẩu hiệu TNTT bằng cách sẵn sàng dấn thân phục vụ mà không tính toán. |
|
39 |
Không tôn
trọng kỷ luật đoàn đội. |
Việc tuân thủ
kỷ luật chung sẽ giúp em rèn luyện bản lĩnh và tinh thần tự chủ tốt hơn. |
|
40 |
Thiếu tinh
thần gắn kết với Giáo xứ. |
Khuyến khích
em tích cực tham gia vào các hoạt động tông đồ nhỏ phù hợp với lứa tuổi tại
giáo xứ. |
Phần 4. Thăng tiến
Bản thân & Trách nhiệm
|
PHẦN 4 |
THĂNG TIẾN BẢN
THÂN & TRÁCH NHIỆM |
Thúc đẩy tính tự giác, kỷ luật và ý thức bổn phận với bản thân
và tập thể.
|
STT |
✗ Nhận xét đóng (định tội) |
✓ Nhận xét mở (định hướng) |
|
41 |
Làm Đội
trưởng mà vô trách nhiệm, bỏ bê đội. |
Trên cương vị
Đội trưởng, em cần bao quát và chủ động hơn trong việc dẫn dắt các thành viên
của đội mình. |
|
42 |
Vứt rác bừa
bãi, không biết giữ vệ sinh. |
Cần nâng cao
ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh lớp học và khuôn viên nhà xứ luôn sạch
đẹp. |
|
43 |
Luôn hứa
suông, không bao giờ giữ lời. |
Hãy cân nhắc
kỹ trước khi nhận lời và nỗ lực hoàn thành để xây dựng uy tín, lòng tin nơi mọi
người. |
|
44 |
Hay đổ lỗi
cho hoàn cảnh, không nhận khuyết điểm. |
Dũng cảm đối
diện với thiếu sót của bản thân là bước đi đầu tiên giúp em hoàn thiện chính
mình. |
|
45 |
Thờ ơ, vô
trách nhiệm với nhiệm vụ trực nhật. |
Cần ý thức
hoàn thành phần việc được giao để cùng các bạn giữ gìn không gian sinh hoạt
chung ngăn nắp. |
|
46 |
Sống buông
thả, không có mục tiêu phấn đấu. |
Em nên tự đặt
ra cho mình những mục tiêu nhỏ mỗi tuần để từng bước hoàn thiện bản thân. |
|
47 |
Hay nản
lòng khi bị điểm kém giáo lý. |
Điểm số chưa
tốt là cơ hội để em nhìn lại cách học; hãy cố gắng hơn, các trưởng luôn sẵn
sàng đồng hành cùng em. |
|
48 |
Thích làm
theo ý mình, không có tinh thần đồng đội. |
Hãy học cách
đặt lợi ích của tập thể lên trên và phối hợp nhịp nhàng với các thành viên
trong đội. |
|
49 |
Đi sinh hoạt
thất thường, thích thì đi không thích thì nghỉ. |
Sự chuyên cần
và đều đặn là chìa khóa giúp em không bỏ lỡ các kiến thức và niềm vui cùng
phong trào. |
|
50 |
Chẳng có
tiến bộ gì so với học kỳ trước. |
Đã có một vài
chuyển biến nhỏ; nếu em quyết tâm hơn nữa, chắc chắn học kỳ tới sẽ có sự bứt
phá rõ rệt. |

