Sổ tay cách nhìn nhận Hành vi thiếu nhi Tích cực

 



NHẬN XÉT TÍCH CỰC

"Giáo dục không phải là làm đầy một cái bình, mà là thắp sáng một ngọn lửa."


Là những Giáo lý viên và Huynh trưởng Thiếu Nhi Thánh Thể, chúng ta được mời gọi không chỉ dạy kiến thức, mà còn là người đồng hành, mở đường và nâng đỡ các em trên hành trình trưởng thành tâm linh lẫn nhân bản. Cuốn sổ tâm hồn hay phiếu liên lạc không nên là nơi “định tội”, dán nhãn hay trách phạt bằng những lời nhận xét đóng, khô khan, khiến các em cảm thấy bị từ chối và nản lòng.

Bộ tài liệu “Nhận Xét Định Hướng Thăng Tiến” được xây dựng như một cẩm nang sư phạm yêu thương, chuyển hóa những khuyết điểm, thói quen xấu thường gặp của các em thành những lời khuyên mở, mang tính tích cực, khích lệ và chỉ dẫn hành động cụ thể. Với 50 mẫu nhận xét trải dài qua 4 chiều kích cốt lõi:

    Đời sống Đức tin & Học Giáo lý: khơi gợi lòng mến Chúa và sự trang nghiêm.

    Đời sống Nhân bản & Tương quan: uốn nắn cách đối nhân xử thế, rèn luyện tư cách làm người.

    Tinh thần Thiếu Nhi Thánh Thể: thấm nhuần bốn phương châm Cầu nguyện, Rước lễ, Hy sinh, Làm Tông đồ.

    Thăng tiến Bản thân & Trách nhiệm: thúc đẩy tính tự giác, kỷ luật và bổn phận với tập thể.

Hy vọng tài liệu này sẽ giúp các Trưởng và các Giáo lý viên tìm được những ngôn từ phù hợp, vừa nhẹ nhàng sửa dạy trong sự thật, vừa gieo vào lòng các em niềm hy vọng và động lực để “ngày một lớn lên, thêm vững mạnh, đầy khôn ngoan, và hằng được ân nghĩa cùng Thiên Chúa” (x. Lc 2,52).


Hướng dẫn sử dụng sổ tay

Cách dùng đơn giản: tìm khuyết điểm gần đúng nhất với tình huống của em trong cột bên trái (✗), rồi chọn hoặc phỏng theo câu nhận xét mở tương ứng ở cột bên phải (✓) để ghi vào sổ tâm hồn, phiếu liên lạc, hoặc trao đổi trực tiếp với em.

    Luôn gọi tên hành vi cụ thể, tránh gán nhãn tính cách (“con hư”, “con lười”) khiến các em tự ti.

    Ưu tiên lời khuyên có hướng hành động rõ ràng, để các em biết mình cần làm gì tiếp theo.

    Có thể điều chỉnh câu chữ cho phù hợp với độ tuổi, giới tính và hoàn cảnh riêng của từng em.

    Kết hợp với Sổ tay 50 Phương Pháp Kỷ Luật Tích Cực để lời nhận xét đi liền với hành động cụ thể trên lớp.

    Luôn đọc lại nhận xét dưới ánh sáng của tình thương mục tử — sửa lỗi trong sự thật, nhưng không quên khích lệ.


 

Phần 1. Đời sống Đức tin & Học Giáo lý

PHẦN 1

ĐỜI SỐNG ĐỨC TIN & HỌC GIÁO LÝ

Khơi gợi lòng mến Chúa và sự trang nghiêm trong việc học hỏi, cầu nguyện và tham dự Thánh lễ.

STT

✗  Nhận xét đóng (định tội)

✓  Nhận xét mở (định hướng)

1

Hay nói chuyện, mất trật tự trong giờ học.

Cần cố gắng tập trung và giữ trang nghiêm hơn trong giờ học để mau hiểu bài.

2

Lười học giáo lý, không thuộc bài cũ.

Nếu em dành thêm 10 phút mỗi ngày để xem lại bài, kết quả học giáo lý sẽ tiến bộ hơn nhiều.

3

Đi lễ hay làm việc riêng, bấm điện thoại.

Cần tập ý thức Chúa Giêsu đang hiện diện để hiệp thông Thánh lễ sốt sắng hơn, hạn chế dùng thiết bị cá nhân.

4

Hay quên mang sách vở, bút viết.

Cần rèn luyện tính chu đáo bằng cách chuẩn bị sách vở Giáo lý từ tối hôm trước nhé.

5

Thụ động, không bao giờ phát biểu.

Khuyến khích em mạnh dạn và tự tin hơn trong các giờ thảo luận nhóm của lớp Giáo lý.

6

Hay ngủ gật trong giờ đọc kinh, viếng Chúa.

Nên sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý ở nhà để có một tinh thần tỉnh táo, sốt sắng khi đến bên Chúa.

7

Không tập trung khi đọc kinh, hay ngó ngoáy.

Cần tập giữ tư thế trang nghiêm hơn khi đọc kinh để thể hiện lòng tôn kính Chúa.

8

Lười đi lễ ngày thường, chỉ đi ngày Chúa Nhật.

Khuyến khích em siêng năng đến với Chúa Giêsu Thánh Thể hơn qua các thánh lễ ngày thường khi có thể.

9

Thuộc kinh vẹt, không hiểu ý nghĩa.

Em thuộc kinh rất tốt, nếu tìm hiểu thêm ý nghĩa của lời kinh thì việc cầu nguyện sẽ sâu sắc hơn.

10

Đi trễ giờ lễ và giờ học giáo lý.

Cần rèn luyện thói quen đi sớm 5-10 phút để ổn định tâm hồn trước khi gặp gỡ Chúa.

11

Không chịu làm bài tập giáo lý về nhà.

Cần tự giác hoàn thành các bài tập nhỏ để khắc sâu lời Chúa đã học vào đời sống.

12

Trốn học giáo lý để đi chơi.

Hãy cố gắng đặt bổn phận học biết Chúa lên trên sở thích cá nhân để trưởng thành hơn về đức tin.

13

Lên rước lễ mà lơ là, không nghiêm túc.

Cần dọn mình và ý thức sâu sắc hơn giây phút linh thiêng được rước Chúa Giêsu vào lòng.

14

Không chịu tham gia hát cộng đoàn.

Hãy mở lòng và tích cực hòa giọng cùng các bạn để dùng lời ca tiếng hát ca tụng Chúa.

15

Ý thức đức tin quá kém.

Cần được gia đình và giáo lý viên cùng đồng hành để nuôi dưỡng các thói quen đạo đức căn bản.


 

Phần 2. Đời sống Nhân bản & Tương quan

PHẦN 2

ĐỜI SỐNG NHÂN BẢN & TƯƠNG QUAN

Uốn nắn cách đối nhân xử thế, rèn luyện tư cách làm người và tình bạn tốt đẹp giữa các em.

STT

✗  Nhận xét đóng (định tội)

✓  Nhận xét mở (định hướng)

16

Ngổ ngáo, không biết vâng lời người lớn.

Cần tập lắng nghe và đón nhận lời chỉ bảo của cha mẹ, trưởng phụ trách với thái độ cầu thị hơn.

17

Hay cãi vã, gây gổ với các bạn trong lớp.

Cần học cách kiềm chế sự nóng nảy và dùng lời lẽ hòa nhã hơn khi giao tiếp với bạn bè.

18

Ích kỷ, không biết chia sẻ với ai.

Khuyến khích em mở lòng hơn để san sẻ, giúp đỡ các bạn xung quanh từ những việc nhỏ nhất.

19

Thường xuyên nói tục, chửi thề.

Cần chú ý giữ gìn lời ăn tiếng nói trong sáng, lịch sự để xứng đáng là thiếu nhi ngoan.

20

Gian lận trong thi cử, hay nhìn bài bạn.

Cần tin tưởng vào năng lực của bản thân và rèn luyện tính trung thực trong học tập, vì Chúa luôn thấy và yêu thương em trong sự thật.

21

Hay nói dối để trốn tránh trách nhiệm.

Dám nhìn nhận sự thật và nhận lỗi là biểu hiện của một thiếu nhi dũng cảm, cố gắng phát huy em nhé.

22

Nói xấu bạn bè trên mạng xã hội.

Cần ý thức sử dụng mạng xã hội một cách văn minh, chỉ chia sẻ những điều tích cực và yêu thương.

23

Quậy phá, hay chọc ghẹo làm bạn khóc.

Nên dùng sự năng nổ của mình để mang lại niềm vui và sự nâng đỡ cho các bạn trong đội.

24

Khinh thường, không chơi với bạn nghèo/yếu.

Hãy tập cái nhìn yêu thương của Chúa để hòa đồng và tôn trọng mọi người không phân biệt.

25

Lười biếng, không bao giờ giúp đỡ việc chung.

Cần tích cực dấn thân và nhạy bén hơn trước những nhu cầu cần giúp đỡ của tập thể.

26

Cộc lốc, không biết thưa gửi, chào hỏi.

Cần rèn luyện thói quen chào hỏi lễ phép khi gặp gỡ các bậc trưởng thượng và người lớn tuổi.

27

Vô cảm, không quan tâm đến người khác.

Nên tập quan sát nhiều hơn để nhận ra và sẻ chia với những mảnh đời khó khăn xung quanh mình.

28

Hay tự ý lấy đồ của bạn mà không hỏi.

Cần tôn trọng tài sản riêng của bạn và luôn xin phép trước khi muốn mượn vật dụng.

29

Thích thể hiện bản thân, xem thường người khác.

Sự khiêm tốn sẽ giúp em lắng nghe được nhiều điều hay và giúp em trở thành người bạn mà mọi người đều tin tưởng.

30

Hay chia rẽ nội bộ, kéo bè kéo cánh.

Hãy là nhân tố kết nối, xây dựng sự hiệp nhất và tình bạn gắn kết trong toàn đội.


 

Phần 3. Tinh thần Thiếu Nhi Thánh Thể

PHẦN 3

TINH THẦN THIẾU NHI THÁNH THỂ

Thấm nhuần bốn phương châm Cầu nguyện – Rước lễ – Hy sinh – Làm Tông đồ trong đời sống phong trào.

STT

✗  Nhận xét đóng (định tội)

✓  Nhận xét mở (định hướng)

31

Không làm Bó Hoa Thiêng, lười dâng Chúa.

Cần trung thực và đều đặn hơn trong việc ghi nhận Bó Hoa Thiêng để làm quà thiêng liêng dâng Chúa mỗi tuần.

32

Lười biếng, không chịu hy sinh việc gì.

Hãy tập từ bỏ một vài sở thích nhỏ (chơi game, ăn vặt) để có thêm thời gian làm việc bác ái.

33

Không chịu mang khăn quàng, tác phong cẩu thả.

Hãy tự hào và giữ gìn tác phong nghiêm túc khi mang trên mình chiếc khăn quàng Thiếu Nhi Thánh Thể.

34

Trốn tránh việc làm tông đồ, không nêu gương tốt.

Em có nhiều tố chất tốt, hãy dùng lời nói và hành động đẹp của mình để làm gương sáng cho các bạn.

35

Đi sinh hoạt phong trào chỉ để chơi, không có chiều sâu.

Cần gắn kết các trò chơi sinh hoạt với tinh thần đạo đức để hiểu sâu hơn về lý tưởng của phong trào.

36

Không thuộc các bài ca chính thức của phong trào.

Nên dành thời gian tập hát các bài ca phong trào để hòa nhập tốt hơn vào các giờ sinh hoạt chung.

37

Hay nản chí, gặp thử thách là bỏ cuộc ngay.

Hãy rèn luyện tinh thần “Hy sinh” và sự kiên trì vượt khó theo gương Chúa Giêsu chịu đóng đinh.

38

Chỉ biết nhận, không biết cho đi.

Hãy sống đúng khẩu hiệu TNTT bằng cách sẵn sàng dấn thân phục vụ mà không tính toán.

39

Không tôn trọng kỷ luật đoàn đội.

Việc tuân thủ kỷ luật chung sẽ giúp em rèn luyện bản lĩnh và tinh thần tự chủ tốt hơn.

40

Thiếu tinh thần gắn kết với Giáo xứ.

Khuyến khích em tích cực tham gia vào các hoạt động tông đồ nhỏ phù hợp với lứa tuổi tại giáo xứ.


 

Phần 4. Thăng tiến Bản thân & Trách nhiệm

PHẦN 4

THĂNG TIẾN BẢN THÂN & TRÁCH NHIỆM

Thúc đẩy tính tự giác, kỷ luật và ý thức bổn phận với bản thân và tập thể.

STT

✗  Nhận xét đóng (định tội)

✓  Nhận xét mở (định hướng)

41

Làm Đội trưởng mà vô trách nhiệm, bỏ bê đội.

Trên cương vị Đội trưởng, em cần bao quát và chủ động hơn trong việc dẫn dắt các thành viên của đội mình.

42

Vứt rác bừa bãi, không biết giữ vệ sinh.

Cần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh lớp học và khuôn viên nhà xứ luôn sạch đẹp.

43

Luôn hứa suông, không bao giờ giữ lời.

Hãy cân nhắc kỹ trước khi nhận lời và nỗ lực hoàn thành để xây dựng uy tín, lòng tin nơi mọi người.

44

Hay đổ lỗi cho hoàn cảnh, không nhận khuyết điểm.

Dũng cảm đối diện với thiếu sót của bản thân là bước đi đầu tiên giúp em hoàn thiện chính mình.

45

Thờ ơ, vô trách nhiệm với nhiệm vụ trực nhật.

Cần ý thức hoàn thành phần việc được giao để cùng các bạn giữ gìn không gian sinh hoạt chung ngăn nắp.

46

Sống buông thả, không có mục tiêu phấn đấu.

Em nên tự đặt ra cho mình những mục tiêu nhỏ mỗi tuần để từng bước hoàn thiện bản thân.

47

Hay nản lòng khi bị điểm kém giáo lý.

Điểm số chưa tốt là cơ hội để em nhìn lại cách học; hãy cố gắng hơn, các trưởng luôn sẵn sàng đồng hành cùng em.

48

Thích làm theo ý mình, không có tinh thần đồng đội.

Hãy học cách đặt lợi ích của tập thể lên trên và phối hợp nhịp nhàng với các thành viên trong đội.

49

Đi sinh hoạt thất thường, thích thì đi không thích thì nghỉ.

Sự chuyên cần và đều đặn là chìa khóa giúp em không bỏ lỡ các kiến thức và niềm vui cùng phong trào.

50

Chẳng có tiến bộ gì so với học kỳ trước.

Đã có một vài chuyển biến nhỏ; nếu em quyết tâm hơn nữa, chắc chắn học kỳ tới sẽ có sự bứt phá rõ rệt.